Current issue:
Hub of the Universe
Rafał Malczewski once referred to Zakopane as the hub of the universe. It is still called this today, not only by the town’s 27,000 residents, but also by almost three million tourists who visit the town each year. But why does Zakopane deserve this name?The most important asset of Zakopane, and its greatest pride, is its location at the foot of the most beautiful of Poland’s mountains – the Tatras. It was thanks to the mountains that Zakopane turned from a small mountain village, which it was in the 19th century, into a flourishing tourist centre. At first the magic of the Tatras attracted treasure seekers, scientists, poets and painters. Climbers and tourists followed them. Nowadays the Tatras are not so wild, and 250 km of well-marked routes lead to the valleys and the mountain peaks. But those who might think that the Tatras have been entirely ‘tamed’, or that it is impossible to experience a real adventure there, would be much mistaken. Climbing Orla Perć on a sky high route recommended only for experienced climbers can still guarantee a high level of adrenaline. All visitors can be recommended a trip to Morskie Oko, where they can see their reflections in the surface of the most beautiful of mountain lakes, surrounded by the peaks of Mnich and Mięguszowieckie. And it is not far from there to Rysy (2,499 m) – the highest peak in the Polish Tatras.
Poets, writers, painters and composers hiked in the Tatras to find inspiration and take refuge in their beauty. Stefan Żeromski, Stanisław Ignacy Witkiewicz, Karol Szymanowski, Mieczysław Karłowicz and Leon Wyczółkowski are only several of the great names who are known for their love of the Tatras, Zakopane and the Polish highland style. However, to follow their footsteps it is not always necessary to go to the mountains, because equally deep emotions can be felt while walking in Zakopane itself. At least a day is necessary to visit Villa Atma, in which Szymanowski composed his music, and the Opolanka, where Kornel Makuszyński presented skis to highlanders’ children. Then there is the Witkacy route, from the Witkiewiczówka on Antałówka to the town centre, stopping by at the Samanta café, which is said to have served the best coffee in town since 1927.
A walk down ul. Krupówki and shopping in the market beneath Gubałówka is a must. Tytus Chałubiński himself, called the king of the Tatras, went to the mountains leaning on an alpenstock and wearing a highland warm sweater and socks. Good shape and endurance during long hikes was guaranteed by żętyca (drink made from sheeps’ milk whey) and bundz (sheep’s milk cheese), which can be bought at the foot of Gubałówka. Try them!
The oldest part of Zakopane, the beautiful ul. Kościeliska, with its 19th-century cottages which are still lived in, is situated close to Gubałówka too. The old cemetary at Pęksowy Brzysk, one of the most picturesque of Polish necropolises, can be found next to the church. The graves of the greatest Poles who once loved this rocky land and wanted to be buried there deserve a moment of reflection.
However, Zakopane is not only history. It is a vibrant town, full of joy and music. Music is best heard in May during the Jazz in the Tatras Festival (Nigel Kennedy himself has announced his participation in this year’s festival!), and also during the International Festival of Highland Folklore in August, which boasts a 40-year tradition. The festival attracts the best folklore groups from the whole of Europe, which compete for the Golden, Silver and Bronze Alpenstocks (main prizes) and are admired and applauded by crowds of tourists. The Taraf de Haidouks from Rumania, who are often compared to the Cuban Buena Vista Club because of their vigour and virtuosity, will be the stars of this year’s festival.
The year 2009 will be an exceptional one for Zakopane, because of several anniversaries that will be celebrated this year: the 200th anniversary of the birth of Jan Krzeptowski Sabała, the 120th anniversary of the death of Dr Tytus Chałubiński, the 100th anniversary of the death of Mieczysław Karłowicz and the establishment of the TOPR (Tatra Volunteer Rescue Association). Numerous events, concerts, mountain expeditions and highland gatherings are planned for this year.
Those who want to feel the magic of Zakopane, a town with spirit, are most welcome to attend. Let it become ‘the hub of the universe’, a spot on the map to which it is always worth returning.
Pępek świata
Zakopane nazwane zostało „pępkiem świata” przez Rafała Malczewskiego. Dziś nazywane jest tak nie tylko przez 27 tysięcy mieszkańców, ale i blisko 3 miliony rokrocznie odwiedzających je turystów. Czym nasze miasto zasłużyło na to zaszczytne miano?
Dumą i chlubą Zakopanego jest jego położenie u stóp najwyższych i dla wielu najpiękniejszych gór Polski – Tatr. To dzięki nim Zakopane z małej, góralskiej wioski, jaką było jeszcze w XIX wieku, przerodziło się w prężny ośrodek turystyczny. Magia Tatr przyciągała poszukiwaczy skarbów, naukowców, poetów i malarzy. W ślad za nimi przybyli taternicy i turyści. Dziś Tatry są już nie tak dzikie, w doliny i na szczyty prowadzą dobrze oznakowane szlaki o łącznej długości 250 km. Ale myliłby się ten, kto by pomyślał, że Tatry są już „oswojone” i nie można tu przeżyć prawdziwej przygody. Wysoki poziom adrenaliny gwarantuje przejście Orlej Perci, podniebnego szlaku, polecanego tylko wytrawnym i obytym z ekspozycją turystom. A wszystkim turystom proponujemy wycieczkę nad Morskie Oko, by mogli przejrzeć się w najpiękniejszym polskim stawie, otoczonym szczytami Mnicha i Mięguszowieckich. Stąd już niedaleko na Rysy (2499 m), najwyższy szczyt Tatr Polskich.
Wycieczki w Tatry odbywali poeci, pisarze, malarze i kompozytorzy,
by czerpać natchnienie z ich piękna i szukać tu ukojenia. Stefan Żeromski, Stanisław Witkiewicz, Karol Szymanowski, Mieczysław Karłowicz i Leon Wyczółkowski to tylko kilka nazwisk największych z polskiego panteonu, którzy umiłowali Tatry, Zakopane i góralszczyznę. By podążyć ich szlakiem, niekoniecznie trzeba udawać się w góry. Równie pięknych przeżyć dostarczy spacer po Zakopanem, na który warto zarezerwować co najmniej jeden dzień. Wtedy zwiedzimy willę „Atma”, w której komponował Karol Szymanowski i „Opolankę”, gdzie Kornel Makuszyński rozdawał góralskim dzieciom narty. Przejdziemy szlakiem Witkacego, z „Witkiewiczówki” na Antałówce do centrum miasta, wstępując po drodze do kawiarni „Samanta”, która serwuje najlepszą kawę nieprzerwanie od 1927 roku.
Obowiązkowy jest spacer Krupówkami i zakupy na targu pod Gubałówką. Wszak już doktor Tytus Chałubiński, nazywany „królem Tatr”, chadzał w góry podparty ciupagą, a grzał go góralski sweter i skarpety. Żelazne zdrowie podczas długich wędrówek zapewniały żętyca i bundz, które także można nabyć pod Gubałówką. Spróbujcie!
Niedaleko Gubałówki jest zakopiańska Starówka, piękna ulica Kościeliska ze starymi, XIX-wiecznymi chałupami, zamieszkanymi do dziś. Przy kościele znajduje się jedna z najpiękniejszych polskich nekropolii, Stary Cmentarz na Pęksowym Brzyzku. Warto zadumać się na chwilę przy grobach największych Polaków, którzy umiłowali skalną ziemię i pod Tatrami chcieli być pochowani.
Ale Zakopane to nie tylko historia. To miasto tętniące życiem, radością i muzyką. Najgłośniej słychać ją w maju podczas Jazzu pod Tatrami (na tegoroczną edycję swój udział zapowiedział sam Nigel Kennedy!), a także w trakcie sierpniowego Międzynarodowego Festiwalu Folkloru Ziem Górskich, który może się poszczycić czterdziestoletnią tradycją. Festiwal przyciąga najlepsze zespoły folklorystyczne z całej Europy, które rywalizując o Złote, Srebrne i Brązowe Ciupagi, podziwiane i oklaskiwane są przez tłumy turystów. Gwiazdą tegorocznego Festiwalu będzie zespół rumuński Taraf de Haidouks, porównywany z racji wigoru i wirtuozerii do kubańskiego zespołu Buena Vista Social Club.
Rok 2009 będzie dla Zakopanego wyjątkowy ze względu na przypadające jubileusze 200-lecie urodzin Jana Krzeptowskiego Sabały, 120-lecie śmierci dr Tytusa Chałubińskiego, 100-lecie śmierci Mieczysława Karłowicza i 100-lecie powstania Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Szykuje się wiele imprez, koncertów, wypraw tatrzańskich i posiadów góralskich.
Zapraszamy wszystkich, którzy chcą poczuć magię Zakopanego. Miasta z duszą. Niech i dla Państwa stanie się „pępkiem świata”, miejscem na mapie, do którego zawsze warto wrócić.
Dumą i chlubą Zakopanego jest jego położenie u stóp najwyższych i dla wielu najpiękniejszych gór Polski – Tatr. To dzięki nim Zakopane z małej, góralskiej wioski, jaką było jeszcze w XIX wieku, przerodziło się w prężny ośrodek turystyczny. Magia Tatr przyciągała poszukiwaczy skarbów, naukowców, poetów i malarzy. W ślad za nimi przybyli taternicy i turyści. Dziś Tatry są już nie tak dzikie, w doliny i na szczyty prowadzą dobrze oznakowane szlaki o łącznej długości 250 km. Ale myliłby się ten, kto by pomyślał, że Tatry są już „oswojone” i nie można tu przeżyć prawdziwej przygody. Wysoki poziom adrenaliny gwarantuje przejście Orlej Perci, podniebnego szlaku, polecanego tylko wytrawnym i obytym z ekspozycją turystom. A wszystkim turystom proponujemy wycieczkę nad Morskie Oko, by mogli przejrzeć się w najpiękniejszym polskim stawie, otoczonym szczytami Mnicha i Mięguszowieckich. Stąd już niedaleko na Rysy (2499 m), najwyższy szczyt Tatr Polskich.
Wycieczki w Tatry odbywali poeci, pisarze, malarze i kompozytorzy,
by czerpać natchnienie z ich piękna i szukać tu ukojenia. Stefan Żeromski, Stanisław Witkiewicz, Karol Szymanowski, Mieczysław Karłowicz i Leon Wyczółkowski to tylko kilka nazwisk największych z polskiego panteonu, którzy umiłowali Tatry, Zakopane i góralszczyznę. By podążyć ich szlakiem, niekoniecznie trzeba udawać się w góry. Równie pięknych przeżyć dostarczy spacer po Zakopanem, na który warto zarezerwować co najmniej jeden dzień. Wtedy zwiedzimy willę „Atma”, w której komponował Karol Szymanowski i „Opolankę”, gdzie Kornel Makuszyński rozdawał góralskim dzieciom narty. Przejdziemy szlakiem Witkacego, z „Witkiewiczówki” na Antałówce do centrum miasta, wstępując po drodze do kawiarni „Samanta”, która serwuje najlepszą kawę nieprzerwanie od 1927 roku.
Obowiązkowy jest spacer Krupówkami i zakupy na targu pod Gubałówką. Wszak już doktor Tytus Chałubiński, nazywany „królem Tatr”, chadzał w góry podparty ciupagą, a grzał go góralski sweter i skarpety. Żelazne zdrowie podczas długich wędrówek zapewniały żętyca i bundz, które także można nabyć pod Gubałówką. Spróbujcie!
Niedaleko Gubałówki jest zakopiańska Starówka, piękna ulica Kościeliska ze starymi, XIX-wiecznymi chałupami, zamieszkanymi do dziś. Przy kościele znajduje się jedna z najpiękniejszych polskich nekropolii, Stary Cmentarz na Pęksowym Brzyzku. Warto zadumać się na chwilę przy grobach największych Polaków, którzy umiłowali skalną ziemię i pod Tatrami chcieli być pochowani.
Ale Zakopane to nie tylko historia. To miasto tętniące życiem, radością i muzyką. Najgłośniej słychać ją w maju podczas Jazzu pod Tatrami (na tegoroczną edycję swój udział zapowiedział sam Nigel Kennedy!), a także w trakcie sierpniowego Międzynarodowego Festiwalu Folkloru Ziem Górskich, który może się poszczycić czterdziestoletnią tradycją. Festiwal przyciąga najlepsze zespoły folklorystyczne z całej Europy, które rywalizując o Złote, Srebrne i Brązowe Ciupagi, podziwiane i oklaskiwane są przez tłumy turystów. Gwiazdą tegorocznego Festiwalu będzie zespół rumuński Taraf de Haidouks, porównywany z racji wigoru i wirtuozerii do kubańskiego zespołu Buena Vista Social Club.
Rok 2009 będzie dla Zakopanego wyjątkowy ze względu na przypadające jubileusze 200-lecie urodzin Jana Krzeptowskiego Sabały, 120-lecie śmierci dr Tytusa Chałubińskiego, 100-lecie śmierci Mieczysława Karłowicza i 100-lecie powstania Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Szykuje się wiele imprez, koncertów, wypraw tatrzańskich i posiadów góralskich.
Zapraszamy wszystkich, którzy chcą poczuć magię Zakopanego. Miasta z duszą. Niech i dla Państwa stanie się „pępkiem świata”, miejscem na mapie, do którego zawsze warto wrócić.
Der Nabel der Welt
Als „Nabel der Welt“ wurde Zakopane durch Rafał Malczewski bezeichnet. Heute wird es so nicht nur von seinen 27 000 Einwohnern, sondern auch von etwa 3 Millionen Touristen genannt, die jedes Jahr diese Stadt besuchen. Womit hat sich unsere Stadt diesen ehrenvollen Namen verdient?
Der Stolz von Zakopane ist seine Lage am Fuße des größten und für viele des schönsten Gebirges Polens – der Tatra. Dank dessen wandelte sich. Zakopane von einem kleinen Goralen-Dorf, das es noch im 19. Jh. war, zu einem dynamischen, touristischen Zentrum. Die Magie der Tatra zog Schatzjäger, Wissenschaftler, Dichter und Maler heran. Auf ihren Spuren kamen Tatra-Bergsteiger und Touristen hierher. Heute ist die Tatra nicht mehr so wild wie einst. Zu den Tälern und auf die Gipfel führen sehr gut markierte Wege mit einer Gesamtlänge von 250 km. Aber ein Fehler wäre es zu denken, dass die Tatra bereits „gezähmt“ sei und dass man hier kein wahres Abenteuer mehr erleben könne. Einen hohen Adrenalinspiegel garantiert die Bezwingung von Orla Perć, der himmelhohen Route, die nur versierten und mit exponierten Stellen vertrauten Touristen empfohlen wird. Allen Touristen hingegen schlagen wir eine Tour zum Morskie Oko (Meeresauge) vor, damit sie sich im schönsten polnischen See, umgeben von den Mnich- (Mönch) und den Mięguszowieckie-Gipfeln, widergespiegelt sehen können. Von hier aus ist es nicht mehr weit bis zu Rysy (2499 m ü.d.M.), dem höchsten Gipfel der Polnischen Tatra.
Exkursionen in die Tatra unternahmen Dichter, Schriftsteller, Maler, Komponisten, um hier Inspiration aus deren Schönheit zu schöpfen und Trost zu finden. Stefan Żeromski, Stanisław Witkiewicz, Karol Szymanowski, Mieczysław Karłowicz und Leon Wyczółkowski sind nur einige Namen der Größten aus dem polnischen Pantheon, die die Tatra, Zakopane und die Goralen-Folklore ins Herz geschlossen hatten. Um ihren Spuren zu folgen, muss man sich nicht unbedingt in die Berge begeben. Ebenso schöne Erlebnisse genießen Sie während eines Spazierganges durch Zakopane, für den man sich mindestens einen Tag vornehmen soll. Dabei besuchen wir die Villa „Atma“, in der Karol Szymanowski komponierte, und „Opolanka“, wo einst Kornel Makuszyński Schier unter den Góralen-Kindern verteilt hatte. Wandeln wir auf den Spuren von Witkacy, von „Witkiewiczówka“ auf Antałówka bis in das Stadtzentrum, unterwegs kehren wir ins Cafe „Samanta“ ein, das den besten Kaffee – ununterbrochen seit dem Jahre 1927 – serviert.
Obligatorisch sind ein Spaziergang entlang der Straße ul. Krupówki sowie Einkäufe auf dem Markt am Fuße von Gubałówka. Sogar Doktor Tytus Chałubiński, genannt „der Tatra-König”, wanderte ins Gebirge, gestützt auf einen Bergstock und gewärmt durch einen Goralen-Pullover und Goralen-Socken. Eine eiserne Gesundheit bei langen Wanderungen sicherten Schafkäse und Schafmilch, die man an Gubałówka kaufen kann. Bitte probieren Sie!
Nicht weit von Gubałówka ist der alte Stadtteil von Zakopane, die schöne Straße ul. Kościeliska mit alten bis heute bewohnten Holzhäusern aus dem 19. Jh., gelegen. An der Kirche befindet sich eine der schönsten polnischen Nekropolen, der Alte Friedhof am Hang Pęksowy Brzyzek. Man sollte vielleicht für eine Weile über den Gräbern der größten Polen nachdenklich werden, die den felsigen Boden ins Herz geschlossen hatten und am Fuße der Tatra begraben werden wollten.
Zakopane bedeutet jedoch nicht nur Geschichte. Es ist eine mit Leben, Freude und Musik pulsierende Stadt. Am lautesten hört man die Musik im Mai während des „Jazz am Fuße der Tatra“ (Nigel Kennedy versprach für die diesjährige Veranstaltung seine Teilnahme!) sowie während des im August stattfindenden Festivals der Gebirgsfolklore, das auf seine vierzigjährige Tradition stolz sein kann. Das Festival zieht die besten Folklore-Ensembles aus ganz Europa an, die unter der Bewunderung und dem Applaus von zahllosen Touristen um goldene, silberne und bronzene Bergstöcke wetteifern. Star des diesjährigen Festivals wird die rumänische Gruppe Taraf de Haidouks sein, wegen ihrer Energie und Virtuosität oft mit dem kubanischen Ensemble Buena Vista Social Club verglichen.
2009 wird für Zakopane ein außergewöhnliches Jahr, einmalig vor allem wegen den anfallenden Jubiläen – dem 200. Geburtstag von Jan Krzeptowski Sabała, dem 120. Todestag von Dr. Tytus Chałubiński, dem 100. Todestag von Mieczysław Karłowicz und dem 100. Jahrestag der Entstehung des freiwilligen Tatra-Bergrettungsdienstes. Es werden viele Veranstaltungen, Konzerte, Tatra-Explorationen und gesellige Goralen-Treffen stattfinden.
Wir laden alle ein, die die Magie von Zakopane spüren wollen, der Stadt mit einer Seele. Sie sollte auch für Sie zum „Nabel der Welt” werden, einem Ort auf der Landkarte, zu dem es sich lohnt, immer wieder zurückzukehren.
Der Stolz von Zakopane ist seine Lage am Fuße des größten und für viele des schönsten Gebirges Polens – der Tatra. Dank dessen wandelte sich. Zakopane von einem kleinen Goralen-Dorf, das es noch im 19. Jh. war, zu einem dynamischen, touristischen Zentrum. Die Magie der Tatra zog Schatzjäger, Wissenschaftler, Dichter und Maler heran. Auf ihren Spuren kamen Tatra-Bergsteiger und Touristen hierher. Heute ist die Tatra nicht mehr so wild wie einst. Zu den Tälern und auf die Gipfel führen sehr gut markierte Wege mit einer Gesamtlänge von 250 km. Aber ein Fehler wäre es zu denken, dass die Tatra bereits „gezähmt“ sei und dass man hier kein wahres Abenteuer mehr erleben könne. Einen hohen Adrenalinspiegel garantiert die Bezwingung von Orla Perć, der himmelhohen Route, die nur versierten und mit exponierten Stellen vertrauten Touristen empfohlen wird. Allen Touristen hingegen schlagen wir eine Tour zum Morskie Oko (Meeresauge) vor, damit sie sich im schönsten polnischen See, umgeben von den Mnich- (Mönch) und den Mięguszowieckie-Gipfeln, widergespiegelt sehen können. Von hier aus ist es nicht mehr weit bis zu Rysy (2499 m ü.d.M.), dem höchsten Gipfel der Polnischen Tatra.
Exkursionen in die Tatra unternahmen Dichter, Schriftsteller, Maler, Komponisten, um hier Inspiration aus deren Schönheit zu schöpfen und Trost zu finden. Stefan Żeromski, Stanisław Witkiewicz, Karol Szymanowski, Mieczysław Karłowicz und Leon Wyczółkowski sind nur einige Namen der Größten aus dem polnischen Pantheon, die die Tatra, Zakopane und die Goralen-Folklore ins Herz geschlossen hatten. Um ihren Spuren zu folgen, muss man sich nicht unbedingt in die Berge begeben. Ebenso schöne Erlebnisse genießen Sie während eines Spazierganges durch Zakopane, für den man sich mindestens einen Tag vornehmen soll. Dabei besuchen wir die Villa „Atma“, in der Karol Szymanowski komponierte, und „Opolanka“, wo einst Kornel Makuszyński Schier unter den Góralen-Kindern verteilt hatte. Wandeln wir auf den Spuren von Witkacy, von „Witkiewiczówka“ auf Antałówka bis in das Stadtzentrum, unterwegs kehren wir ins Cafe „Samanta“ ein, das den besten Kaffee – ununterbrochen seit dem Jahre 1927 – serviert.
Obligatorisch sind ein Spaziergang entlang der Straße ul. Krupówki sowie Einkäufe auf dem Markt am Fuße von Gubałówka. Sogar Doktor Tytus Chałubiński, genannt „der Tatra-König”, wanderte ins Gebirge, gestützt auf einen Bergstock und gewärmt durch einen Goralen-Pullover und Goralen-Socken. Eine eiserne Gesundheit bei langen Wanderungen sicherten Schafkäse und Schafmilch, die man an Gubałówka kaufen kann. Bitte probieren Sie!
Nicht weit von Gubałówka ist der alte Stadtteil von Zakopane, die schöne Straße ul. Kościeliska mit alten bis heute bewohnten Holzhäusern aus dem 19. Jh., gelegen. An der Kirche befindet sich eine der schönsten polnischen Nekropolen, der Alte Friedhof am Hang Pęksowy Brzyzek. Man sollte vielleicht für eine Weile über den Gräbern der größten Polen nachdenklich werden, die den felsigen Boden ins Herz geschlossen hatten und am Fuße der Tatra begraben werden wollten.
Zakopane bedeutet jedoch nicht nur Geschichte. Es ist eine mit Leben, Freude und Musik pulsierende Stadt. Am lautesten hört man die Musik im Mai während des „Jazz am Fuße der Tatra“ (Nigel Kennedy versprach für die diesjährige Veranstaltung seine Teilnahme!) sowie während des im August stattfindenden Festivals der Gebirgsfolklore, das auf seine vierzigjährige Tradition stolz sein kann. Das Festival zieht die besten Folklore-Ensembles aus ganz Europa an, die unter der Bewunderung und dem Applaus von zahllosen Touristen um goldene, silberne und bronzene Bergstöcke wetteifern. Star des diesjährigen Festivals wird die rumänische Gruppe Taraf de Haidouks sein, wegen ihrer Energie und Virtuosität oft mit dem kubanischen Ensemble Buena Vista Social Club verglichen.
2009 wird für Zakopane ein außergewöhnliches Jahr, einmalig vor allem wegen den anfallenden Jubiläen – dem 200. Geburtstag von Jan Krzeptowski Sabała, dem 120. Todestag von Dr. Tytus Chałubiński, dem 100. Todestag von Mieczysław Karłowicz und dem 100. Jahrestag der Entstehung des freiwilligen Tatra-Bergrettungsdienstes. Es werden viele Veranstaltungen, Konzerte, Tatra-Explorationen und gesellige Goralen-Treffen stattfinden.
Wir laden alle ein, die die Magie von Zakopane spüren wollen, der Stadt mit einer Seele. Sie sollte auch für Sie zum „Nabel der Welt” werden, einem Ort auf der Landkarte, zu dem es sich lohnt, immer wieder zurückzukehren.
Information published at 1 February 2009